Adın mənası çoxlarına bəlli olmadığından onu bəzən Lilufər, hətta Lilpar kimi də yazırlar.Nilufər isə Asiya və Afrika ölkələrində çox sevilən, suzanbağı fəsiləsindən çəhrayı, qırmızımtıl rəngli iri çiçəkdir.Hindistanda onu firavanlıq, bərəkət rəmzi sayırlar.Nilufər həmin çiçəyin farsca adıdır...

Bu qız adının ərəbcə yazılışı elədir ki, onu həm “Leylə”,həm “Leyli” oxumaq olar.Ərəb məişətində qız adı məhz Leylədir,”gecə” kimi tərcümə olunur.Lakin Leyla adını Leyli kimi də oxumaq olar.”Leyli və Məcnun” dastanını ilk qələmə alan Nizami və ondan sonra Füzuli, adı məhz bu şəkildə götürüblər.Bu zaman adın mənası bir qədər dəyişir...

Təzə -təzə dəb düşən bu qəşəng qız adı bizə Türkiyədən gəlib. Əsli isə fars dilində ağ rəngli bir dağ çiçəyinin adıdır. Nizami öz qəhrəmanını bu gülə bənzədib:

Qızlar üçün çox münasib olan bu adın mənası məlumdur. Əslində, “zarıf” kimi səslənən ərəb sözü bizim dilimizdə daha yumçaq, elə mənası kimi daha zərif işlənir. Əvvəllər oğlan adı Zərifədə olub. Lakin qız adı Zərifə indi onu tamamilə sıxışdırıb, unutdurub.

Geniş yayılmış bu qız adı fars dilindən çox zaman “gözəl,yaraşıqlı” kimi tərcümə edilir. Lakin bu tərcümə hərfi yox, məcazidir. Hərfi tərcümə isə “yazılmış, nəqş edilmiş, bəzək”, nəhayət, “şəkil”dir. “Dədə Qorqud”da da bu söz məhz həmin mənada işlədilmişdir: “Doqquz qara gözlü, xub üzlü, saçı ardına örtülü, köksü qızıl düyməli, əlləri biləyindən xınalı, barmaqları nigarlı məhbub kafir qızları...”

Bu qəşəng qız adının çiçək adından götürüldüyü məlumdur. Baharın ilk çiçəklərindən. Hələ mayın əvvəllərindən onun bənövşəyi-qonur salxımları göz oxşayır, incə xoş ətri həyətləri, bağları bürüyür.

İşvə, qəmzə, naz qadın ləyaqətinin nəcib əlamətlərindən sayılıb. İncə davranış, xoş danışıq gözəlin yaraşığıdır. Vaqif havayı deməyib ki:

“İxtilatın şirin, sözün məzəli,
Şəkər gülüşündən canlar təzəli!”

Ərəb dilində “ dost, həmdəm “ deməkdir. Göründüyü kimi yaxşı addır. Lakin onun bir sıra məcazi mənaları var. Elif ərəb əlifbasının birinci hərfidir. Konkret bir səsi ifadə etmir. Elif yeganə hərfdir ki, adı insan adına çevrilib. Belə istisnaya, nüfuza o nəyin hesabına nail olub ?